Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
100%
Φωνές

Το μπλοκ της αλλαγής στο Ισραήλ: Ενωμένο κατά του Νετανιάχου, διχασμένο ως προς τον δρόμο προς την εξουσία;

Ο Λαπίντ και ο Μπένετ επαναβεβαιώνουν τη στήριξή τους στον Άιζενκοτ, αλλά η αναζήτηση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας φέρνει στην επιφάνεια δύσκολα ερωτήματα για την επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ.

Μετάφραση με τεχνητή νοημοσύνη από τα Αγγλικά

Οι μετεκλογικές διαπραγματεύσεις στο Ισραήλ έφτασαν σε άλλη μία αποκαλυπτική στιγμή.

Στις 18 Νοεμβρίου, ο Γιαΐρ Λαπίντ επαναβεβαίωσε ότι ο ίδιος και ο Ναφτάλι Μπένετ παραμένουν προσηλωμένοι στον σχηματισμό κυβέρνησης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ. Η δήλωσή του ακολούθησε την πολύωρη συνάντηση του Μπένετ με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, μια συνάντηση που προκάλεσε ανησυχία στα μέλη του μπλοκ που επιδιώκει να αντικαταστήσει την απερχόμενη κυβέρνηση.

Αργότερα, οι Άιζενκοτ, Μπένετ, Λαπίντ, Αβίγκντορ Λίμπερμαν και Γιαΐρ Γκολάν επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να σχηματίσουν αυτό που περιγράφουν ως κυβέρνηση εθνικής έκτακτης ανάγκης. Το μήνυμά τους ήταν σαφές: η αντικατάσταση του Νετανιάχου παραμένει ο κεντρικός πολιτικός τους στόχος.

Ωστόσο, οι διακηρύξεις τους αφήνουν αναπάντητο ένα θεμελιώδες ερώτημα.

Τι είδους κυβέρνηση μπορεί πραγματικά να σχηματίσει αυτή η συμμαχία και ποιοι πολιτικοί συμβιβασμοί θα ήταν απαραίτητοι για να τη διατηρήσουν;

Η συνάντηση του Μπένετ με τον Νετανιάχου έγινε αμέσως αντικείμενο εικασιών.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η συνάντηση διήρκεσε περίπου δύο ώρες, με το γραφείο του Νετανιάχου να την περιγράφει ως ενημέρωση για θέματα ασφάλειας. Δημοσιεύματα ανέφεραν επίσης ότι ο Άιζενκοτ δεν είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για τη συνάντηση.

Πηγές προσκείμενες στον Μπένετ απέρριψαν στη συνέχεια τις εκτιμήσεις ότι σκόπευε να εγκαταλείψει τους πολιτικούς συμμάχους του και να συμμετάσχει σε κυβέρνηση υπό τον Νετανιάχου.

Ο Λαπίντ απάντησε τονίζοντας ότι οι συναντήσεις, οι ενημερώσεις για θέματα ασφάλειας και οι πολιτικές συνομιλίες δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως ενδείξεις ότι το μπλοκ άλλαξε κατεύθυνση.

Η εξήγησή του μπορεί να συνάδει πλήρως με τις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη. Οι πολιτικοί ηγέτες διατηρούν τακτικά επαφές πέρα από τα κομματικά όρια, ιδιαίτερα σε περιόδους εθνικής αβεβαιότητας.

Παρ’ όλα αυτά, η αντίδραση στη συνάντηση του Μπένετ καταδεικνύει πόσο ευαίσθητη είναι η διαδικασία σχηματισμού κυβερνητικού συνασπισμού. Θέτει επίσης ένα ευρύτερο ερώτημα: θα πρέπει μια συζήτηση με τον Νετανιάχου να ερμηνεύεται αυτομάτως ως απειλή για την ενότητα μιας συμμαχίας της αντιπολίτευσης;

Για ένα πολιτικό μπλοκ που επιχειρεί να σχηματίσει κυβέρνηση εθνικής έκτακτης ανάγκης, οι διαπραγματεύσεις με αντίπαλα κόμματα ενδέχεται τελικά να είναι αναπόφευκτες. Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου άφησαν το Ισραήλ χωρίς προφανή κυβερνητική πλειοψηφία.

Η τετρακομματική συμμαχία του Άιζενκοτ διαθέτει 48 έδρες στην Κνεσέτ των 120 μελών. Μια συνήθης πλειοψηφία απαιτεί τουλάχιστον 61. Αυτή η αριθμητική δημιουργεί αρκετές πιθανές διαδρομές, καθεμία από τις οποίες προϋποθέτει ουσιαστικές πολιτικές διαπραγματεύσεις.

Μία επιλογή είναι η συνεργασία με κόμματα που συνδέονται σήμερα με το μπλοκ του Νετανιάχου. Μια άλλη είναι η εξασφάλιση στήριξης από υπερορθόδοξες παρατάξεις. Μια τρίτη δυνατότητα είναι κάποια μορφή κοινοβουλευτικής συνεργασίας με κόμματα υπό αραβική ηγεσία, μεταξύ των οποίων η Ράαμ ή η Κοινή Λίστα.

Αυτές οι εναλλακτικές διαφέρουν σημαντικά ως προς τις πολιτικές τους προεκτάσεις.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το μπλοκ της αλλαγής παρουσίασε τέσσερις αρχές για μια προτεινόμενη σιωνιστική κυβέρνηση: αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους, προσήλωση στη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, καθολική εθνική υπηρεσία και αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης της οποίας οι στρατιωτικές δυνατότητες και η εξουσία στη Γάζα πρέπει να τερματιστούν.

Αυτές οι αρχές παρέχουν μια βάση για την αξιολόγηση πιθανών εταίρων στον κυβερνητικό συνασπισμό.

Αλλά αναδεικνύουν επίσης δύσκολες διαφωνίες.

Τα υπερορθόδοξα κόμματα έχουν αμφισβητήσει την καθολική στράτευση. Τα κόμματα υπό αραβική ηγεσία έχουν διαφορετικές θέσεις για την εθνική ταυτότητα του Ισραήλ και τις πολιτικές ασφάλειας. Το Λικούντ του Νετανιάχου, εν τω μεταξύ, παραμένει το μεγαλύτερο κόμμα στο απερχόμενο κυβερνητικό στρατόπεδο και πιθανός συνομιλητής σε διαπραγματεύσεις εθνικής ενότητας.

Επομένως, κάθε επιλογή συνεπάγεται πολιτικούς συμβιβασμούς.

Το αναπάντητο ερώτημα είναι ποιους συμβιβασμούς ο Άιζενκοτ και οι σύμμαχοί του θεωρούν συμβατούς με τις διακηρυγμένες δεσμεύσεις τους. Η πιθανότητα εξωτερικής στήριξης από τη Ράαμ και την Κοινή Λίστα χρήζει ιδιαίτερης και απόλυτης απόρριψης.

Στις 11 Νοεμβρίου, ο πρόεδρος της Ράαμ, Μανσούρ Αμπάς, περιέγραψε συζητήσεις που αφορούσαν τη συνεργασία μεταξύ του κόμματός του και υπερορθόδοξων παρατάξεων, ενδεχομένως με τη στήριξη της Κοινής Λίστας.

Από εκείνες τις δηλώσεις δεν προέκυψε ολοκληρωμένη συμφωνία κυβερνητικού συνασπισμού.

Υπάρχει επίσης σημαντική διαφορά ανάμεσα στην επίσημη συμμετοχή σε κυβερνητικό συνασπισμό, τις κοινοβουλευτικές ψήφους εμπιστοσύνης και την περιορισμένη συνεργασία σε επιμέρους νομοθετικές προτάσεις.

Ωστόσο, τα κόμματα που στηρίζουν μια κυβέρνηση μειοψηφίας μπορούν να ασκούν επιρροή ακόμη και χωρίς να κατέχουν υπουργικές θέσεις. Αυτή η επιρροή μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία όταν προκύπτουν διαφωνίες για προϋπολογισμούς, μέτρα ασφάλειας ή νομοθεσία που αφορά την εθνική ταυτότητα.

Η απόφαση της Κοινής Λίστας να αποχωρήσει από την αίθουσα της Κνεσέτ κατά την ανάκρουση του Χατίκβα στην εναρκτήρια συνεδρίαση της 10ης Νοεμβρίου ανέδειξε μία από τις διαφωνίες σε επίπεδο συμβόλων γύρω από την εβραϊκή ταυτότητα του Ισραήλ.

Ο Μανσούρ Αμπάς, αντιθέτως, παρέμεινε όρθιος κατά την ανάκρουση του ύμνου.

Αυτές οι διακρίσεις έχουν σημασία. Οι Άραβες πολιτικοί εκπρόσωποι δεν αποτελούν ενιαίο ιδεολογικό μπλοκ και η συμμετοχή στην κοινοβουλευτική δημοκρατία του Ισραήλ δεν προϋποθέτει συμφωνία με κάθε εθνικό σύμβολο ή κυβερνητική πολιτική.

Ταυτόχρονα, οι διαφορές σχετικά με τον χαρακτήρα του κράτους, την εθνική υπηρεσία και την πολιτική ασφάλειας αποτελούν θεμιτά θέματα διαπραγμάτευσης για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού.

Αν ο Άιζενκοτ επιδιώξει τελικά τη στήριξη της Ράαμ ή της Κοινής Λίστας, το κοινό θα χρειαστεί σαφήνεια ως προς τις δεσμεύσεις που αυτή συνεπάγεται και κατά πόσον μπορούν να συμβιβαστούν με τις διακηρυγμένες αρχές της συμμαχίας του.

Οι πέντε ηγέτες έχουν επανειλημμένα περιγράψει την κατάσταση του Ισραήλ ως εθνική έκτακτη ανάγκη. Επικαλούνται προκλήσεις ασφάλειας, οικονομικές πιέσεις, κοινωνικούς διχασμούς και διπλωματικές ανησυχίες.

Πρόκειται για ουσιαστικά ζητήματα.

Όμως ο χαρακτηρισμός μιας κυβέρνησης ως κυβέρνησης έκτακτης ανάγκης δεν εξηγεί από μόνος του το νομοθετικό της πρόγραμμα ούτε εγγυάται συμφωνία μεταξύ όσων συμμετέχουν σε αυτήν.

Για παράδειγμα, πώς θα αντιμετώπιζε ο υπό διαμόρφωση συνασπισμός την υποχρεωτική θητεία των υπερορθόδοξων πολιτών; Ποιες πολιτικές ασφάλειας θα εξασφάλιζαν στήριξη σε όλο το εύρος της προτεινόμενης κοινοβουλευτικής συνεργασίας; Πώς θα επιλύονταν οι διαφωνίες για τη δικαστική μεταρρύθμιση;

Και ποια προσέγγιση θα ακολουθούσε η κυβέρνηση ως προς τη διερεύνηση των αποτυχιών της 7ης Οκτωβρίου;

Η κοινή επιθυμία αντικατάστασης ενός εν ενεργεία πρωθυπουργού μπορεί να ενώσει πολιτικά κόμματα στη διάρκεια μιας προεκλογικής εκστρατείας. Η διακυβέρνηση απαιτεί κάτι διαφορετικό: εφαρμόσιμες συμφωνίες για την πολιτική, τους προϋπολογισμούς, τους θεσμούς και τις εθνικές προτεραιότητες.

Η διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν οι πιθανοί εταίροι εκπροσωπούν ουσιωδώς διαφορετικές ιδεολογικές παραδόσεις.

Ο Νετανιάχου έχει ταχθεί υπέρ μιας συμφωνίας εθνικής ενότητας και εκπρόσωποι του Λικούντ, του κόμματος Γιασάρ του Άιζενκοτ και του Μπ’Γιαχάντ του Μπένετ έχουν ήδη συμμετάσχει σε συζητήσεις για μια τέτοια προοπτική.

Αυτές οι συνομιλίες δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία.

Για τον Άιζενκοτ και τους εταίρους του, η συνεργασία με τον Νετανιάχου παρουσιάζει πολιτικά και θεσμικά εμπόδια, μεταξύ των οποίων διαφωνίες για την ηγεσία του, τη νομοθεσία για τη Δικαιοσύνη και τη λογοδοσία για παλαιότερες κυβερνητικές αποφάσεις.

Αυτές οι ενστάσεις δεν μπορούν απλώς να απορριφθούν ως προσωπική αντιπαλότητα.

Ομοίως, η προοπτική συνεργασίας με τον Νετανιάχου εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσον τα κόμματα θα μπορούσαν να συμφωνήσουν σε μια κοινή μεταρρυθμιστική ατζέντα και σε ουσιαστικά όρια στην πολιτική σύγκρουση. Μια συμφωνία ενότητας θα απαιτούσε επίσης διαπραγματεύσεις για την ηγεσία, την πολιτική και την κατανομή των κυβερνητικών αρμοδιοτήτων.

Επομένως, δεν αποτελεί μια απλή εναλλακτική λύση.

Ωστόσο, η συνάντηση του Μπένετ με τον Νετανιάχου καταδεικνύει ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί, ακόμη και εν μέσω δημόσιας πολιτικής αντιπαράθεσης.

Το αν αυτές οι επαφές θα εξελιχθούν σε επίσημες διαπραγματεύσεις ή θα παραμείνουν περιορισμένες σε διαβουλεύσεις θα αποτελέσει σημαντική διάκριση τις επόμενες ημέρες. Ο Άιζενκοτ έχει λάβει την προεδρική εντολή να επιχειρήσει να σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ.

Οι εταίροι του έχουν επαναβεβαιώσει δημόσια τη στήριξή τους, αλλά η κεντρική κοινοβουλευτική πρόκληση παραμένει άλυτη. Η συμμαχία τους πρέπει ακόμη να συμβιβάσει τις θέσεις κομμάτων με διαφορετικές προσεγγίσεις στην ασφάλεια, στις σχέσεις θρησκείας και κράτους, στη θεσμική μεταρρύθμιση και στην εθνική ταυτότητα του Ισραήλ.

Για τους υποστηρικτές του μπλοκ της αλλαγής, προτεραιότητα είναι ο τερματισμός της πρωθυπουργίας του Νετανιάχου και η χάραξη διαφορετικής πολιτικής κατεύθυνσης. Για τους υποστηρικτές του Νετανιάχου, μια ευρύτερη συμφωνία εθνικής ενότητας μπορεί να φαίνεται περισσότερο συμβατή με τις προτεραιότητες που προκρίνουν για την ασφάλεια και τη διακυβέρνηση.

Και οι δύο θέσεις αποτελούν μέρος του σημερινού δημοκρατικού διαλόγου στο Ισραήλ.

Η πρακτική δοκιμασία για κάθε προτεινόμενη κυβέρνηση είναι το κατά πόσον όσοι συμμετέχουν σε αυτήν μπορούν να αναλάβουν σαφείς δεσμεύσεις και να διατηρήσουν επαρκή κοινοβουλευτική στήριξη για να τις υλοποιήσουν.

Αυτό σημαίνει μετάβαση από τις διακηρύξεις πολιτικής ενότητας σε ένα διαφανές κυβερνητικό πρόγραμμα.

Η επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ θα καθοριστεί τελικά όχι μόνο από τον ηγέτη που αντικαθιστά, αλλά και από τις πολιτικές, τις συμφωνίες και τις κοινοβουλευτικές σχέσεις που της επιτρέπουν να κυβερνά.

Καθώς ο Άιζενκοτ, ο Μπένετ, ο Λαπίντ και οι εταίροι τους συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις, αυτές οι λεπτομέρειες παραμένουν τα πλέον καθοριστικά αναπάντητα ερωτήματα.

Τα άρθρα των Φωνών τα γράφουν μέλη της κοινότητας. Οι απόψεις, τα στοιχεία και οι εικόνες ανήκουν στους συντάκτες τους· το TheStateOfIsrael.com δεν τα επαληθεύει ούτε τα υιοθετεί.

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Κάτι πήγε στραβά

Δεν μπορέσαμε να ολοκληρώσουμε αυτή την ενέργεια. Ελέγξτε τη σύνδεσή σας και δοκιμάστε ξανά.