نیروهای هراسانگیز «بلک اند تنز» چندین ایست بازرسی برپا کرده بودند. بعدازظهر یک روز جمعه در سال ۱۹۲۰ بود، در محلهی پورتوبلوی دوبلین. لقب این محله «اورشلیم کوچک» بود و قلب جامعهی پرشور یهودیان شهر به شمار میرفت.
بریتانیاییها در پی مایکل کالینز، رهبر انقلابی نامدار ایرلند، بودند. بلک اند تنز یقین داشتند که او را در تنگنا گیر انداختهاند. اما نمیدانستند که شبکهی حمایتی این جامعهی یهودی آماده است تا دست به کار شود.
کالینز ابتدا در خانهی جوزف کروون، یکی از اعضای جماعت عبری دوبلین، پناه گرفت. سپس از دیواری بالا رفت و وارد باغ روحانی گودانسکی شد. چیزی نگذشت که او با لباس سنتی، در هیئت یک یهودی سالخورده درآمد.
هنگامی که اهالی محله راهی کنیسهی خیابان آدلاید میشدند، کالینز در میان جمع پنهان شده بود و همراه آنان به سوی یک ایست بازرسی رفت. گفته میشود وقتی بلک اند تنز او را بازخواست کردند، کالینز با کلماتی «نامفهوم» پاسخ داد. نیروهای بریتانیایی گمان کردند این زبان ییدیش است و گذاشتند جمع یهودیان و کالینز عبور کنند.
سهم یهودیان در استقلال ایرلند
کارهای جامعهی یهودیان ایرلند همواره بسیار فراتر از اندازهی آن بوده است؛ جامعهای که شمارش در سرشماری ۱۹۴۹ به اوج خود، یعنی اندکی کمتر از ۴٬۰۰۰ نفر، رسید. از دیگر چهرههای برجستهی جامعهی یهودیان ایرلند که به ایرلند در به دست آوردن استقلالش از بریتانیا در سال ۱۹۲۱ یاری رساندند، میتوان از این افراد نام برد:
رابرت بریسکو برای مایکل کالینز و ارتش جمهوریخواه ایرلند (IRA) اسلحه قاچاق میکرد. او بعدها نخستین TD (نمایندهی پارلمان) یهودی ایرلند و شهردار دوبلین شد.
استلا سولومونز در قلب شبکهی انقلابی ایرلند بود؛ به داوطلبان پناه میداد و سلاح پنهان میکرد، یک بار هم زیر سبزیجاتی که برای سدرهای پسح جمع کرده بود.
مایکل نویک وکیلی سرشناس بود که از زندانیان IRA دفاع میکرد و از نزدیک با انقلابیونی چون آرتور گریفیث و مایکل کالینز همکاری داشت.
حاخام اعظم اسحاق هرتزوگ به دلیل پشتیبانی پرشورش از استقلال ایرلند و نیز تسلطش به زبان ایرلندی، نزد بریتانیاییها به «حاخام شین فین» معروف بود. او از نزدیک با بریسکو و ایمون دو والرا، که بعدها نخستوزیر ایرلند شد، همکاری میکرد.
کمکی فراموششده در دوران قحطی بزرگ ایرلند
با این حال، ایرلندیها تنها حمایت چشمگیری را که از برادران و خواهران یهودی خود در ایرلند دریافت کردند، کماهمیت جلوه نمیدهند. از لیونل دو روچیلد، نمایندهی لندن در پارلمان، نیز تقریباً هیچ قدردانی نمیشود. او در سال ۱۸۴۷، در جریان قحطی بزرگ ایرلند (۱۸۴۵ تا ۱۸۵۲)، بهطور خصوصی به گردآوری ۶۰۰٬۰۰۰ پوند کمک بشردوستانه (حدود ۲۰ میلیون دلار امروزی) یاری رساند. این مبلغ بهمراتب بزرگترین کمکی بود که در این دورهی فاجعهبار تاریخ ایرلند برای این کشور گردآوری شد.
در مقابل، سرخپوستان چوکتاو حدود ۱۷۰ دلار از آمریکا فرستادند و به خاطر این کار خیر، جایگاهی ویژه در دل و ذهن ایرلندیها یافتهاند که هنوز هم گرامی داشته میشود. اما سهم لیونل دو روچیلد در میان ایرلندیها تقریباً ناشناخته است.
یهودستیزی در ایرلند
در سال ۲۰۲۶، یهودستیزی سراسر ایرلند را فرا گرفته است. این ملت در یک روانپریشی جمعی ضداسرائیلی گرفتار شده که نمیتواند میان جامعهی یهودیان خود و اقدامات ادعایی اسرائیل تمایز بگذارد. همه گناهکارند.
موریس کوهن از شورای نمایندگی یهودیان ایرلند دربارهی واقعیتی که یهودیان ایرلند با آن روبهرو هستند، گفت: «کودکان خردسال یهودی گریان از مدرسه به خانه برمیگردند، چون به آنها گفتهاند "بچهکش".» «به نظرم اینطور آمده که به مردم اجازه داده شده آشکارا از یهودیان نفرت داشته باشند.»
شورای نمایندگی یهودیان نگرانی فزایندهی خود را دربارهی شمار حوادث یهودستیزانه در ایرلند ابراز کرده است، اما دولت ایرلند از پذیرفتن احساسات رو به رشد ضدیهودی در ایرلند، در رسانهها، نهادهای آموزشی و عرصهی سیاسی آن سر باز زده است.
ایرلند نهتنها فراموش کرده که یهودیان چگونه به شکلگیری این ملت یاری رساندند، بلکه مردمش تاریخ خودشان را نیز از یاد بردهاند. امیدواریم این روانپریشیای باشد که سرانجام بتواند از آن بیدار شود. اما زیاد چشمانتظار نمانید.
دیدگاهها
افزودن صدای شما